In deze vragensectie leest u alles over (Europees) aanbesteden.
Aanbesteden is de manier om professioneel opdrachten in de markt te zetten. Door concurrentiestelling optimaliseren aanbestedende diensten hun kansen op de beste prijs/kwaliteitverhouding en worden vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd.
Overheden geven jaarlijks grote bedragen uit. Het doel van de Europese Unie is het creëren van één interne markt in alle lidstaten. De gedachte van de Europese Unie is dat alle leveranciers in alle lidstaten onder gelijke voorwaarden moeten kunnen meedingen naar overheidsopdrachten in alle lidstaten. Op Europees niveau bestaan er regels die het Europees aanbesteden verplicht maken.
Aanbesteden is dus een wettelijke plicht. Sinds 2005 moeten alle overheden van de accountant een rechtmatigheidverklaring hebben om een goedgekeurde jaarrekening te ontvangen. Om vast te stellen of een uitgave rechtmatig is, stelt de accountant vast of de voorgeschreven inkoop- of aanbestedingsprocedures zijn gevolgd.
De regelgeving is een uitwerking van de volgende drie beginselen:
• Gelijke behandeling
Er mogen geen discriminerende factoren aanwezig zijn bij een aanbesteding waardoor de een meer kansen krijgt dan de ander. Iedereen moet op dezelfde wijze behandeld worden en iedereen moet dezelfde informatie krijgen.
• Transparantie
Vooraf moet met een voor iedereen leesbare beschrijving duidelijk zijn wat er verwacht wordt. Beslissingen moeten duidelijk worden gemotiveerd.
• Proportionaliteit
Technische specificaties, uitsluitingsgronden, geschiktheidseisen, selectie- en gunningcriteria moeten relevant zijn en in verhouding staan tot de aard en omvang van de opdracht.
De drempelbedragen worden iedere twee jaar in Europees verband vastgesteld aan de hand van de gemiddelde dagwaarde van de euro. Voor de periode 2010-2011 gelden de onderstaande drempelbedragen. Deze bedragen zijn exclusief BTW.
Centrale overheid Decentrale overheid
Werken 4.845.000 EURO 4.845.00 EURO
Leveringen 125.000 EURO 193.000 EURO
Diensten 193.000 EURO 125.000 EURO
De officiële Europese aanbestedingsprocedure start met de publicatie van een aankondiging in het Publicatieblad van de Europese Unie via www.ted.europa.eu. De afkorting “TED” staat voor Tenders Electronic Daily. In Nederland kan via www.aanbestedingskalender.nl op eenvoudige wijze een aankondiging worden aangemaakt en zowel nationaal als direct op TED worden gepubliceerd. Via aanbestedingskalender zijn ook aanbestedingsdocumenten toe te voegen aan de publicatie. Geïnteresseerde leveranciers kunnen deze stukken (indien aanwezig) direct downloaden. Dit scheelt zowel de leverancier als de aanbestedende dienst veel tijd.
De door de aanbestedingsregelgeving voorgeschreven termijnen beginnen te lopen vanaf de dag van verzending van de aankondiging (de dag van verzending is te rekenen als dag 0). De termijnen verschillen enigszins per procedure. Wanneer de aankondiging elektronisch verstuurd is, dan mag de termijn van inschrijving met zeven dagen bekort worden. Wanneer ook de aanbestedingsstukken elektronisch beschikbaar zijn dan mag nog een extra korting van vijf dagen op de termijn toegepast worden.
De aanbestedingsregelgeving heeft betrekking op overheidsopdrachten van Werken, Leveringen en Diensten.
Werken betreffen alle bouwkundige en civieltechnische werken. Hieronder valt de bouw van een brug, een kantoorgebouw of de aanleg van een weg. Onderhoudswerkzaamheden voor het in stand houden van het werk en verbouwingswerkzaamheden vallen ook onder Werken. In bijlage I van de Richtlijn 2004/18/EG en in het Bao staat een limitatieve lijst van werkzaamheden die onder Werken vallen.
Leveringen omvat aankoop, huur, lease en huurkoop van producten. Dit zijn zaken die tastbaar zijn maar die niet onder een Werk vallen.
Onder Diensten vallen alle inkopen die niet onder Werken of Leveringen vallen. De regelgeving onderscheidt IIa en IIb diensten. De IIb diensten zijn aangemerkt als diensten die geen bijdrage leveren aan de eenwording van de interne markt omdat de diensten door nationale dienstverleners (moeten) worden uitgevoerd. Zo zijn juridische diensten IIb diensten. De opsomming van de IIa en IIb diensten staat in bijlage II van de Richtlijn 2004/18/EG én het Bao.
Het komt voor dat een inkoopopdracht onder meerdere regimes kan vallen. De inkoop van bijvoorbeeld een machine omvat ook de installatie en het onderhoud daarvan. In dat geval bereken je wat de hoogste waarde heeft, de levering of de dienst. Als de levering de hoogste waarde heeft, dan valt de opdracht onder leveringen.
Voor inkopen boven het drempelbedrag kent de aanbestedingsregelgeving 5 procedures:
• Openbare procedure
• Niet-openbare procedure
• Concurrentiegerichte dialoog
• Onderhandelingsprocedure met aankondiging
• Onderhandelingsprocedure zonder aankondiging
Daarnaast zijn de belangrijkste vervolgprocedures:
• Raamovereenkomst met één enkele ondernemer
• Raamovereenkomst met meerdere ondernemers
En een specifieke procedure voor prijsvragen:
• Procedure voor het uitschrijven van een prijsvraag
Kansen
• Aanbesteden biedt in beginsel optimale mogelijkheden om de beste prijs/kwaliteitsverhoudingen te behalen.
• Aanbesteden dwingt tot goed specificeren. Hierdoor moet vooraf goed worden nagedacht over wat er geleverd wordt aan werk, levering of dienst.
• Voor opdrachtnemers is aanbesteden een manier om nieuwe klanten te verwerven in een markt die voor de invoering van aanbesteden zeer moeilijk te betreden was.
Risico´s
• Het uitvoeren van een aanbesteding kost tijd. In het primaire proces wordt hiermee vaak onvoldoende rekening gehouden.
• Aanbesteden leidt tot het juridificeren van het aanbestedingsproces terwijl het om een inkoopproces gaat. Juridische procedures kosten tijd en geld.
Is er Europese jurisprudentie over aanbestedingsplicht?
Het Europese Hof van Justitie heeft met de arresten Arroux, Roanne en Scala uitspraken gedaan op het gebied van aanbestedingsplicht.
Het Europese Hof van Justitie heeft met de arresten Arroux, Roanne en Scala uitspraken gedaan op het gebied van aanbestedingsplicht.
FAQ 
